Implantacja zębów w przypadku zaniku kostnego i osteoporozy – zalecenia i przeciwskazania

W przypadku znacznych zaników kości zabieg implantacji musi zostać poprzedzony zabiegiem odbudowy kości, czyli tzw. augmentacji. O ile u pacjenta nie występują choroby upośledzające procesy kościotwórcze i osseointegrację, procedura ta pozwala na pomyślne przeprowadzenie leczenia implantologicznego. Osteoporoza jest chorobą przewlekłą, charakteryzującą się patologiczną redukcją masy kości. Każdy pacjent musi być dokładnie zbadany przez lekarza dentystę, specjalizującego się w implantologii. Do kwalifikacji do zabiegu ważna jest szczegółowa diagnostyka, analiza zastosowanego schematu leczenia choroby, jej zaawansowanie. Niestety nie u wszystkich pacjentów z osteoporozą można zastosować wszczepy implantów zębowych.

Osteoporoza jest groźna dla zębów. Osłabione kości szczęki mogą prowadzić do ich wypadania – alarmują dentyści. Według ostatnich szacunków na osteoporozę cierpi w Polsce prawie 3 miliony ludzi, zagrożonych jest aż 9 milionów. Najczęściej schorzeniem dotknięte są osoby po 50 roku życia, cierpi na nią ponad 30% osób w tym wieku. O tym, że wpływa ona na zęby wie jedynie 5% ankietowanych on-line – to już dane z ankiety Dentim clinic.

Źródło: Guarana Communications Agencja PR

Ponad 30% kobiet powyżej 50 roku życia cierpi w Polsce na osteoporozę. Powodem tej choroby cywilizacyjnej stawianej na równi z otyłością i chorobami serca jest najczęściej gwałtowny spadek masy ciała, towarzyszący menopauzie i spadkowi poziomu estrogenów odpowiedzialnych za odporność kości. Ale nie tylko, schorzenie to dotyka także osoby z niedoborem witaminy D i mało aktywne fizycznie. Wbrew mitom, na chorobę narażeni są także mężczyźni – dziś ponad 8% wszystkich przypadków dotyka właśnie ich. Chorobie coraz baczniej przyglądają się także dentyści, okazuje się bowiem, że schorzenie to wpływa także na zęby.

Leczenie implantologiczne polega na wszczepieniu do kości szczęki implantu, czyli imitacji korzenia zębowego. Taki implant wykonuje się najczęściej z tytanu, a niektóre firmy powlekają go dodatkowo specjalną powłoką przyspieszającą późniejsze spajanie się implantu z kością. Na wszczepiony już implant nakłada się most lub koronę do złudzenia przypominające własne zęby pacjenta. – W wielu przypadkach jest to jedyne wyjście, żeby odbudować szkody wyrządzone przez osłabione kości w jamie ustnej. W parze z tym jednak musi iść zmiana stylu życia, większa aktywność, dieta i regularne kontrole – mówi Fąferko.
Jak uchronić się przed negatywnymi skutkami osteoporozy w jamie ustnej? mówi lek. stom. Wojciech Fąferko – Centrum Implantologii i Ortodoncji Dentim clinic w Katowicach.

Osoby z osteoporozą powinny dbać o swoje zęby tak samo jak osoby zdrowe. Najważniejsza jest higiena i regularne mycie zębów pastami z dużą zawartością fluoru. Ważne jest także, żeby stosować nić dentystyczną, usuwającą resztki pokarmu z przestrzeni międzyzębowych. Warto także popracować nad techniką mycia zębów. Osoby z osteoporozą powinny szczotkować je delikatniej, stosować szczoteczki z miękkim włosiem i nie uderzać szczoteczką o zęby, które już i tak są osłabione chorobą. Powinniśmy także unikać twardego jedzenia – surowych, twardych warzyw i owoców oraz cukierków. Warto także wyeliminować ze swojej diety pizzę, kostki lodu czy grzanki, jedzenie to może podrażniać nasze dziąsło, powodując osłabienie zęba w dziąśle.

W przypadku deficytu ilościowego tkanki kostnej  pacjent nie jest skazany na rezygnację z leczenia implantologicznego.  Rozwiązaniem w takiej sytuacji stają  się chirurgiczne techniki i  procedury   odbudowywania kości ( na wysokość i szerokość)  z zastosowaniem materiałów wszczepialnych. Augmentacja, czyli uzupełnianie kości jest możliwe dzięki rozlicznym materiałom będącym rezultatem osiągnięć inżynierii materiałowej lub materiałom, których źródłem są banki tkanek lub sam pacjent ( granulaty, bloki kostne , komórki macierzyste, czynniki wzrostu) Po takim zabiegu należy odczekać kilka miesięcy, aby materiał użyty do uzupełnienia zintegrował się i przebudował  w kość własną pacjenta. Założenie implantu przy ubytku kości jest więc możliwe, ale lepiej nie zwlekać zbyt długo z zabiegiem po usunięciu zęba. Warto pokreślić , iż  planując usunięcie zębów warto zgłosić się do lekarza implantologa,  gdyż w wielu wypadkach   można zaplanować zabiegi ekstrakcji jednocześnie z natychmiastową  implantacją i odbudową tkanki kostnej. W ten sposób nie dopuszczamy do powstania zaników kostnych i pacjent może uniknąć dodatkowego zabiegu chirurgicznego jednocześnie przyspieszając czas na skończenie leczenia implanto-protetycznego.

Uzupełnianie braków zębowych ma ogromne znaczenie dla naszego codziennego życia. Nie tylko poprawia estetykę uśmiechu i ogólny wygląd twarzy, ale przede wszystkim zapobiega wielu przykrym konsekwencjom zdrowotnym. Warto pamiętać, że braków w uzębieniu nie można bagatelizować. Niezależnie od tego, czy straciliśmy ząb w wyniku wypadku, czy choroby, należy udać się na konsultację do stomatologa i wybrać najkorzystniejszą formę uzupełnienia braku. 

Dzięki rozwojowi nowoczesnej stomatologii, możemy radzić sobie z brakami w uzębieniu na kilka sposobów. Do wyboru mamy rozwiązania protetyczne stałe i rozwiązania protetyczne ruchome. Do tych pierwszych zaliczamy: implanty zębowe, korony i mosty, a do drugich – protezy szkieletowe, częściowe i całkowite. Czym się one od siebie różnią i na co warto postawić? Przedstawiamy poniżej.

Uzupełnienia protetyczne – stałe czy ruchome?

Z pewnością największy komfort codziennego użytkowania dają stałe uzupełnienia protetyczne. Jednak nie zawsze skorzystanie z nich jest możliwe i wtedy pozostaje wybór uzupełnień ruchomych. To, na jaki rodzaj uzupełnienia postawimy ostatecznie zależy od konsultacji z lekarzem, który weźmie po uwagę wskazania, przeciwwskazania, a także od kwoty, jaką dysponujemy.

Stałe uzupełnienia protetyczne – implanty zębowe

Implanty to obecnie jedna z najlepszych form uzupełniania braków zębowych, a montowane na nich korony są swoim wyglądem najbardziej zbliżone do naturalnych zębów. Implanty zębowe to tak naprawdę specjalistyczne tytanowe śruby, które wszczepia się w kość szczęki lub żuchwy, w miejscu brakującego zęba. Następnie, na implancie mocuje się korony, mosty lub protezy, które zastępują naturalne zęby. Ogromną zaletą implantów zębowych jest to, że z ich pomocą można odbudować pojedyncze braki zębowe, jak i pełne bezzębie.

Implanty zębowe mają wiele zalet. Najważniejsza jest trwałość – zarówno śruby, jak i korony. Implanty pozwalają na jedzenie wszelkich pokarmów, a także mówienie i uśmiechanie się bez obaw. Są stabilne i nie wymagają zmiany nawyków i przyzwyczajeń. Higiena implantów zębowych jest taka sama, jak w przypadku naturalnych zębów. Należy je regularnie, minimum dwa rady dziennie, czyścić z wykorzystaniem szczoteczki, pasty, nici dentystycznej i płynu do płukania ust. 

W przypadku nieleczonych braków w uzębieniu może dojść do przemieszczania się pozostałych zębów, a nawet zanikania kości. Implanty zębowe zapobiegają obu tym przypadkom, uniemożliwiając zachodzenie jakichkolwiek zmian. Dzięki uzupełnieniu braków, rysy twarzy pozostają niezmienione. Istotnym jest, że mocowanie implantów i koron nie ma wpływu na pozostałe zęby, nie wymagają ich szlifowania, pozostawiając w nienaruszonej formie. 

Niestety, nie każdy może cieszyć się stałym uzupełnieniem protetycznym, jakim są implanty. Mają one bowiem swoje przeciwwskazania. Należą do nich:

• choroby nowotworowe
• osteoporoza
• cukrzyca insulinozależna
• przyjmowanie leków: na niedoczynność tarczycy, przeciwzakrzepowych, na osteoporozę.

Implanty zębowe nie są również stosowane u dzieci i młodzieży, do czasu zakończenia u nich rozwoju układu kostnego.

Wszczepienie implantów wraz z mocowaniem koron trwa od 2 do nawet 6 miesięcy. Nie jest to również najtańsza forma uzupełniania braków zębowych, ale warto pamiętać, że jest to inwestycja na całe życie. Implanty zębowe to obecnie najlepsza metoda na walkę z brakującymi zębami.

Uzupełnienia protetyczne – protezy zębowe

Protezy zębowe dzielimy na dwie grupy: ruchome i stałe. Czasami możemy mieć również do czynienia z protezami częściowo ruchomymi. Główną różnicą jest sposób umieszczania protezy w jamie ustnej. Protezy ruchome dają możliwość samodzielnego zakładania i zdejmowania elementu. Są one bardzo popularne, pomimo uciążliwości w użytkowaniu, wśród osób starszych.

Protezy stałe to korony zębowe, mosty zębowe i licówki, które mocowane są do zębów własnych lub do elementów kostnych wyrostka zębodołowego. Ich samodzielne usunięcie nie jest możliwe. Zarówno w przypadku protez stałych, jak i ruchomych, możliwe jest zrekonstruowanie całego uzębienia.

Ruchoma proteza zębowa uchodzi za najtańszą formę uzupełniania braków zębowych, dodatkowo istnieje możliwość jej refundacji na NFZ. Protezę otrzymujemy w ciągu 2-4 tygodni. Niestety, protezę należy wymieniać co 5 lat, ponieważ dziąsła zmieniają swój kształt. Ruchome protezy powodują dyskomfort w codziennym użytkowaniu. Brak odpowiedniej stabilności, pomimo użycia kleju, wpływa na to, jakie pokarmy możemy spożywać, a także na codzienne zachowania i nawyki. Co najważniejsze jednak, ruchome protezy zębowe nie zapobiegają zanikowi kości, co gwarantują nam implanty zębowe. Protezy osłabiają zdrowe zęby. Nieprawidłowo dopasowana proteza może powodować podrażnienia i otarcia w jamie ustnej.

Uzupełnienia braków zębowych

Podsumowując, warto pamiętać o uzupełnianiu braków zębowych, niezależnie od tego, których zębów ten problem dotyczy. Mogłoby się wydawać, że jeśli nie brakuje nam zębów z przodu, to można w ten sposób żyć. Nic bardziej mylnego. To zęby boczne w głównej mierze odpowiedzialne są za przeżuwanie pokarmów. Gdy tracimy zęby boczne, pozostałe nadmiernie ścierają się i przesuwają. Każdy brak zębowy powinien być uzupełniany ze względów estetycznych, funkcjonalnych i zdrowotnych.

Co jest korzystniejsze: implant zębowy czy inne uzupełnienie protetyczne?

Implant zębowy:

Nie wszyscy pewnie wiedzą, że brak zęba nie tylko wpływa na komfort naszego życia ale może odbić się na naszym zdrowiu i wyglądzie. Nie wystarczy dbać o wygląd przednich zębów, aby były piękne, proste, białe i ustawione w prawidłowym zgryzie. Te boczne, których nie widać jak się uśmiechamy, są równie ważne. Pełne uzębienie znacząco wpływa na nasze życie w pełnym komforcie i zdrowiu, a często nie zdajemy z tego sprawy.

W przypadku pojawienia się braków w uzębieniu zaczynamy zdawać sobie sprawę, że warto jednak uzupełnić braki, większość z nas zastanawia się jakie uzupełnienie protetyczne będzie najlepsze: implanty, ruchoma proteza a może proteza zamocowana na implantach.

Braki w uzębieniu można uzupełnić w zależności od wskazań a także możliwości finansowych. Do sposobów tych zaliczamy rozwiązania protetyczne stałe i rozwiązania ruchome. Do uzupełnień stałych należą: implanty zębowe, korony, mosty, protezy przykręcane do implantów, a do ruchomych: (zdejmowanych): protezy szkieletowe, całkowite, częściowe. Największy komfort użytkowania dają uzupełnienia protetyczne stałe jednak nie zawsze możemy z nich skorzystać i wówczas musimy wybrać inne rozwiązanie. O wyborze konkretnego rozwiązania powinniśmy decydować wspólnie z lekarzem biorąc pod uwagę wskazania, przeciwskazania, planowane użytkowanie jak również koszty.

Implanty zębowe

Implanty to niezaprzeczalnie najlepsza forma rekonstrukcji zgryzu, które uzupełnione o korony są najbardziej zbliżoną formą do naturalnych zębów. Implanty zębowe to tytanowe śruby, które wszczepia się w kość szczęki lub żuchwy w miejscu gdzie powstał ubytek zęba. W chwili obecnej jest to najnowocześniejsze rozwiązanie stosowane w rekonstrukcji zarówno pojedynczych braków uzębienia, jak i w przypadku zupełnego bezzębia. Należy pamiętać że wszczepienie implantu to dopiero połowiczna droga do rekonstrukcji uzębienia. Na implantach mocowane są korony, mosty lub protezy całkowite, które dopiero stanowią przywrócenie funkcjonalności utraconych zęba lub zębów.

Zalety implantów:

• Implant wraz z uzupełnieniem (np. korona) przywraca nam de facto stan na-turalnego uzębienia co wpływa na komfort życia bez zmieniania naszych nawyków i przyzwyczajeń.
• Trwałość implantów oraz stabilność mocowanych uzupełnień daje możli-wość korzystania z zębów jak przed ich utratą  –  bez obaw można jeść wszystko, normalni mówić i uśmiechać się. 
• Higiena i dbanie o uzupełnienia na implantach nie różnią się od higieny ja-my ustnej – wystarczy odpowiednio czyścić zęby z wykorzystaniem szczo-teczki, nici dentystycznej i płynu do płukania jamy ustnej. Jednakże wskaza-na jest regularna higienizacja w gabinecie  stomatologicznym. O indywidual-nych zaleceniach dotyczących higienizacji lub innych wskazaniach zawsze poinformuje lekarz po zabiegu.
• Implanty pełnią funkcje korzeni zębowych, dzięki czemu nie dopuszczają do zanikania kości i przemieszczania się zębów. 
• Zapobiegają zmianom rysów twarzy lub/i przywracają także naturalne rysy twarzy.
• Rekonstrukcja uzębienia z wykorzystaniem implantów zębowych pozwala zachować pozostałe zęby nienaruszone – uzupełnienia protetyczne moco-wane na implantach nie wymagają szlifowania sąsiadujących zębów (w przypadku mostów mocowanych na uzębieniu pacjenta zachodzi taka ko-nieczność)

Nie każda osoba może mieć wszczepione implanty. Przeciwwskazaniem są choro-by nowotworowe, osteoporoza, przyjmowanie dużych dawek leków na niedoczynność tarczycy, cukrzyca insulinozależna, przyjmowanie leków prze-ciwzakrzepowych, nieuregulowane nadciśnienie, przyjmowanie leków na osteoporozę. 

Implantów nie wszczepia się także dzieciom i młodzieży, do czasu zakończenia rozwoju układu kostnego. Największymi wadami wszczepienia implantu są:  czas potrzebny na pełną procedurę (całość trwa średnio 2-6 miesięcy – czasami krócej) a także i przede wszystkim cena takiego zabiegu. Jednak mimo wszystko wszcze-pienie implantów to obecnie najlepsza metoda na uzupełnienie pojedynczych bra-ków uzębienia i  jak i tych naprawdę dużych. 

Należy też zauważyć, że jest to inwestycja na całe życie.

Protezy zębowe – ruchome protezy zębowe

Protezy zębowe nazywane są inaczej uzupełnieniami protetycznymi. Dzieli się je na dwie podstawowe grupy: uzupełnienia ruchome, uzupełnienia stałe – występują także protezy częściowo ruchome. 

Zasadniczą różnicą pomiędzy typami protez jest sposób ich umieszczania w jamie ustnej. Protezy ruchome nie są mocowane na stałe i pozwalają na samodzielne wyjmowanie takiego elementu. Mimo wielu wad i dość sporej  uciążliwości w użytkowaniu są to protezy najczęściej wybierane przez pacjentów.

Drugim rodzajem protez zębowych są protezy stałe takie jak korony zębowe, mosty, zębowe a nawet licówki. Mocowane są one do elementów kostnych wyrostka zębodołowego lub elementów zębów własnych pacjenta a  usunięcie ich samodzielnie przez pacjenta jest niemożliwe. 

Rekonstrukcja uzębienia z wykorzystaniem ww. elementów może też być całkowita lub częściowa (protezy całkowite lub protezy częściowe)

Protezy też możemy podzielić ze względu na materiał wykonania –  protezy acetalowe lub wykonane z akrylu, nylonu czy acronu.

W analizie zalet i wad korzystania z protez zębowych skupimy się przede wszystkim na protezach ruchomych gdyż są one najpopularniejszą formą rekonstrukcją uzębienia u osób starszych i w przypadkach utraty większej ilości zębów.

Zalety ruchomych protez zębowych

• Proteza zębowa ruchoma pozwala stosunkowo szybko uzupełnić braki w uzębieniu – standardowy czas oczekiwania na protezę wynosi około 2-4 ty-godni.
• Tego typu uzupełnienie jest najtańsza formą uzupełnienia w porównaniu z implantami czy rozwiązaniami protetycznymi stałymi.
• W przypadku braku przednich zębów stosuje się tzw. protezę natychmiasto-wą.
• Można rozliczać na NFZ (raz na pięć lat można uzyskać refundację protezy akrylowej z NFZ).

Wady ruchomych protez zębowych

• Stanowi rozwiązanie czasowe – należy ją wymieniać średnio co 5 lat, ponie-waż z wiekiem dziąsła zmieniają kształt. 
• Powodują częsty dyskomfort w użytkowaniu
• Nie zapobiegają zanikowi kości
• Protezy opierające się na zdrowych zębach osłabiają je przez dodatkowe obciążenia.
• Mają specyfikę przemieszczania co skutkuje, iż protezy zębowe należy przy-klejać za pomocą specjalnego kleju (co nie gwarantuje długotrwałego unie-ruchomienia protezy)
• Nie zapewniają pełnej swobody żucia, jak implanty – jedzenie twardych lub kleistych pokarmów jest utrudnione a często wręcz niemożliwe co skutkuje koniecznością wprowadzenia zmian w codziennej diecie.
• Brak stabilności protezy ruchomej wpływa na codzienne nawyki i zachowa-nia – z uwagi na obawę o wypadanie osoby z protezami krępują się i krygują w normalnych sytuacjach życiowych (mówienie, uśmiechanie itp.)
• Źle dopasowana proteza lub przy zmianach dziąseł użytkowanie protezy ru-chomej może powodować podrażnienia i otarcia w  jamie ustnej.
• Stosowanie protez ruchomych nie pozwala na zachowanie kształtu i owalu twarzy nie zatrzymuje w pełni zmian w wyniku utraty zębów
• Protezy wykonane z akrylu mogą uczulać.

Każdy z nas w przypadku utraty zębów bocznych nie przywiązuje do tego faktu wielkiej wagi dopóki nie zaczyna nam doskwierać brak większej ilości zębów. Przeważająca część z nas uważa, że to co widać, musi być w porządku, a braki zę-bów gdzieś z tyłu lub z boku nie jest już takie ważne. W rzeczywistości zęby boczne są nawet ważniejsze od zębów przednich gdyż odpowiadają za właściwe przeżu-wanie pokarmu ale również za utrzymanie wysokości zwarcia. Kiedy tracimy zęby boczne, pozostałe zęby rozsuwają się lub nadmiernie ścierają. Zatem każdy brak zębowy powinien być uzupełniany nie tylko z powodów estetycznych ale przede wszystkim i  szczególnie ze względów funkcjonalnych i zdrowotnych. 

Jeśli zależy nam na własnym zdrowiu a także na poprawie komfortu życia  bez względu na jaką formę leczenia i rekonstrukcji zęba lub zębów się zdecydujemy, odbudowa protetyczna jest niezbędna. Dzięki temu unikniemy przykrych proble-mów związanych z brakiem w uzębieniu, zadbamy o estetykę uśmiechu jak również przedłużymy życie pozostałym zębom. Brak uzębienia wpływa niekorzystanie na kształt naszej twarzy (opadanie skóry i mięśni twarzy), także uzupełniając braki zę-bowe pozwolimy na zachowanie rysów  i kształtu twarzy odpowiednich do naszego wieku. W przypadku kiedy mamy wątpliwości co do decyzji o uzupełnieniu naszych braków w uzębieniu powinniśmy skonsultować się z dobrym stomatologiem-implantologiem/ protetykiem, on na pewno znajdzie dla nas najlepsze rozwiązanie.

Z pewnością implanty zębowe są rozwiązaniem najbardziej zbliżonym funkcjonalnie do naturalnych zębów. Procedura wszczepienia implantu nie wymaga naruszenia (zeszlifowania, przeleczenia kanałowego) sąsiednich zębów, jak w przypadku mostów protetycznych, ani ich nie obciąża. Implanty są też bardzo estetyczne i wygodne w użytkowaniu. W przypadku całkowitego bezzębia często stosuje się rozwiązanie łączone, czyli uzupełnienia protetyczne oparte na implantach. Implanty zębowe są jedynym rozwiązaniem protetycznym nie powodującym zaników kości. Doskonale odtwarzają funkcjonalne i fizjologiczne cechy zębów, są bardzo trwałe i estetyczne a przede wszystkim są bardzo wygodne. Standardowe uzupełnienia protetyczne wymagają wymiany co 5 – 10 lat. Implanty zębowe mogą służyć latami, nie wymagają wymiany, o ile pacjent przestrzega zasad higieny i zaleceń lekarza.