Prawidłowe mycie zębów – o jakich nawykach powinniśmy pamiętać?

Odpowiednia higiena jamy ustnej jest niezwykle istotna nie tylko z punktu widzenia zdrowia zębów, czy dziąseł, ale również całego naszego organizmu. Jeśli w buzi znajduje się zbyt dużo niebezpiecznych bakterii, na przykład próchnica, mogą one zainfekować ślinę, która następnie będzie ich przewodnikiem po całym naszym ciele. Przez zakażone zęby może ucierpieć cały nasz organizm. Czym jest prawidłowa higiena jamy ustnej? Jak powinno się o nią dbać?

Prawidłowa higiena jamy ustnej

Odpowiednia higiena jamy ustnej to nic innego, jak regularne i prawidłowe mycie zębów. Już od najmłodszych lat rodzice powinni uczyć swoje dzieci jak się to robi, a także przypominać o regularności. Zęby powinny być myte nie mniej niż dwa razy dziennie, przez około 2 minuty. Tak naprawdę lekarze zalecają, aby szczotkować zęby po każdym posiłku, aby w ten sposób pozbywać się bakterii zalegających w różnych zakamarkach naszej buzi. Często jednak zdarza się tak, że w ciągu dnia nie jesteśmy w stanie myć zębów tak często. Jesteśmy w szkole, w pracy, poza domem i jest to zwyczajnie niemożliwe. Dlatego też, absolutnym minimum jest dbanie o jamę ustną rano i wieczorem, dokładnie i zgodnie z kilkoma zasadami.

Zasady prawidłowego czyszczenia jamy ustnej

Odpowiednie dbanie o jamę ustną składa się z czterech, niezwykle ważny etapów.

1. Szczotkowanie zębów przy użyciu pasty i szczoteczki do zębów

Gdy myjemy zęby musimy pamiętać, aby wyszczotkować wszystkie powierzchnie zębowe: podniebienne, językowe, żujące i policzkowe. Istotnym jest, aby wymyć wszystkie strony zębów. Dla osób dorosłych poleca się metodę nazywaną „roll”. Oznacza to, że powinniśmy wywijać szczoteczkę do zębów takim ruchem obrotowo – wymiatającym. Inną nazwą tej techniki jest „dziąsło – zęby”. Mówiąc prościej chodzi o to, aby przesuwać szczoteczkę od dziąsła do powierzchni żującej zębów. Dzięki takiemu ruchowi pozbywamy się bakterii, a także zaciągamy dziąsło w stronę korony zęba, co chroni nas przed odsuwaniem się dziąseł w stronę korzenia zęba.

Warto również pamiętać, aby do mycia zębów używać szczoteczki o średniej twardości. Te twarde są zbyt mocne, a miękkie za delikatne. Wskazane jest, aby po te ostatnie sięgać tylko po zabiegach chirurgicznych. Dobrą alternatywą dla klasycznych szczoteczek do zębów są te elektryczne lub soniczne, które dodatkowo wspierają nas w dokładnym szczotkowaniu zębów. Jeśli nie mamy pewności, czy dobrze myjemy nasze zęby, możemy zapytać o poradę dentystę lub higienistkę stomatologiczną.

2. Czyszczenie przestrzeni międzyzębowych

Kolejnym etapem dbania o jamę ustną jest pielęgnacja przestrzeni między zębami. Taki zabieg przeprowadza się z użyciem nici dentystycznej. Co ciekawe, to właśnie od użycia nici powinniśmy rozpocząć mycie jamy ustnej. Niewiele osób o tym wie i pamięta o tej kolejności. Nić dociera w te miejsca, w które szczoteczka do zębów nie jest w stanie dotrzeć. W żadnym wypadku nie powinniśmy obawiać się stosowania nici, ponieważ odpowiednio używana nie rani naszych dziąseł.

Jak zatem używać nici dentystycznej?

• nawijamy kawałek nici na końce naszych palców wskazujących
• wsuwamy nić w sposób skośny między zęby i ruchem góra – dół oczyszczamy powierzchnie zębów
• aby wyjąć nić z zębów górnych, ciągniemy ją w dół, w przypadków zębów dolnych – ruch jest odwrotny

Należy pamiętać również, aby do czyszczenia kolejnych przestrzeni używać wyłącznie świeżych fragmentów naszej nici. Ciekawą alternatywą dla nici dentystycznej jest irygator. Sprawdza się on szczególnie u tych osób, które przechodzą leczenie ortodontyczne z wykorzystaniem aparatów stałych.  

3. Czyszczenie języka

Jest to element mycia jamy ustnej, o którym wiele osób wciąż zapomina, a jest on tak samo istotny, jak samo mycie zębów. Nalot na języku oraz zgromadzone na nim bakterie czyścimy przy pomocy szczoteczki, poprzez pocieranie języka ruchem przód – tył. Na rynku dostępne są również specjalne skrobaczki, stworzone właśnie do higieny języka.

4. Płukanie jamy ustnej

Ostatnim etapem pielęgnacji jamy ustnej jest jej płukanie. Do tego zabiegu wykorzystujemy specjalnie opracowane płyny, dostępne w każdej drogerii. Do wyboru mamy te z alkoholem lub delikatniejsze w smaku – bez alkoholu. Taki płyn do płukania jamy ustnej jest ważny w higienie, ma dużo zalet. Przeze wszystkim, zapobiega osadzaniu się bakterii na naszych zębach. Dodatkowo pozostawia uczucie świeżości i czystości na czas dłuższy niż samo mycie zębów.

Zwolennikom żucia gumy przypominamy, że nie zastąpi nam ona odpowiedniej higieny jamy ustnej. Z pewnością ją wspomoże, ale pod warunkiem, że sięgniemy po gumę miętową, bez dodatku cukru. Warto dbać o regularne szczotkowanie zębów i pozostałe elementy pielęgnacji. Taka systematyczna higiena sprawi, że przez długi czas będziemy mogli cieszyć się zdrowym uśmiechem, a konieczność przeprowadzania zabiegów u dentysty będzie znacznie rzadsza.

Niektórzy uważają, że diastema to powód do wstydu. Gdy jednak popatrzymy na gwiazdy i celebrytów, zarówno polskich, jak i zagranicznych, zauważymy, że dla niektórych z nich defekt ten jest nie tylko atutem, ale i symbolem, znakiem rozpoznawczym, którego nigdy nie chcieliby się pozbyć. Jak to jest zatem z tą diastemą, czy korekta tej niedoskonałości jest konieczna?

Czym jest diastema?

Diastemą określana jest przerwa w uzębieniu pomiędzy górnymi jedynkami. Diastema u dzieci bardzo często pojawia się w wieku 2-3 lat w uzębieniu mlecznym. Zęby te są znacznie mniejsze od stałych, tym samym zajmują mniej miejsca w jamie ustnej. W dużej liczbie przypadków defekt zanika, gdy pojawią się zęby stałe.

Przyczyny powstawania diastemy

Po wyrośnięciu zębów stałych diastema może pojawić się z kilku różnych powodów.

Diastema fizjologiczna

Ten typ defektu jest diagnozowany najczęściej. Pojawia się u dzieci między 7 a 9 rokiem życia. Wystąpienie tej diastemy związane jest z wyrastaniem zębów stałych. W większości przypadków, po pojawieniu się całego uzębienia stałego, problem zanika.

Diastema rzekoma

Wystąpienie tego rodzaju diastemy związane jest z hipodoncją, hiperdoncją oraz mikrodoncją. Hipodoncja to wrodzony brak niektórych zawiązków zębowych. Jeśli taki stan dotyczy dwójek, wtedy zęby – jedynki – mają na tyle dużo miejsca, że nie muszą się ze sobą stykać. Rosnąc w taki sposób powodują powstanie przerwy pomiędzy zębami.

Hiperdoncja natomiast to proces pojawiania się zębów stałych przed wypadnięciem mlecznych lub pojawienie się dodatkowych zębów stałych.

Na pojawienie się diastemy może mieć również wpływ mikrodoncja, czyli zbyt mały rozmiar wyrastających zębów.

Diastema prawdziwa

Defekt ten spowodowany jest przerostem wędzidełka górnej wargi bądź jego niskiego przyczepu. Ten rodzaj diastemy musi być leczony i skorygowany. Bardzo często taki proces związany jest w koniecznością podcięcia wędzidełka, wycięcia jego włókien i podjęcia leczenia ortodontycznego.

Diastema nabyta

Jest to przerwa między jedynkami, która powstała na skutek urazu. W wyniku wypadku zęby, jedynki i dwójki, mogą się przemieścić. Do powstania takiej przerwy możemy się przyczynić również sami poprzez złe nawyki lub kolczyk w języku.

Diastema – leczenie

Jak wiemy, nie każdy decyduje się na likwidowanie diastemy. Dla niektórych stanowi on seksowny atut, a także sposób na wyróżnienie się.

Zakłada się, że o ile przerwa nie przekracza 2 mm, nie stanowi zagrożenia i nie ma powodów, aby ją usuwać. Wyjątkiem jest diastema prawdziwa, której wystąpienie zawsze wiąże się z koniecznością leczenia.

U niektórych osób diastema może powodować tzw. seplenienie świszczące. Taki problem może być szczególnie uciążliwy dla osób pracujących głosem, na przykład aktorów, lektorów, czy wokalistów. Wiele znanych nam gwiazd showbiznesu, pomimo tego, nie zdecydowało się na korektę diastemy.

Przerwy między zębami możemy pozbyć się na kilka sposobów. Jednym z podstawowych, ale też najbardziej czasochłonnych, jest leczenie ortodontyczne za pomocą aparatu stałego lub nakładek Invisalign. Taka terapia wymaga od nas cierpliwości w oczekiwaniu na efekty. W przypadku diastemy spowodowanej wadami zgryzu takie leczenie jest niezbędne.

Sposobem na szybkie zlikwidowanie diastemy jest założenie licówek. Tego typu rozwiązanie jest korzystne, gdy powodem występowania przerwy są zęby małe lub te o nietypowym kształcie. Licówki to ceramiczne płytki, które stomatolog mocuje z przodu zębów, tym samym zamykając diastemę. Musimy jednak liczyć się z tym, że zakładanie licówek wiąże się z wysokim kosztem.

Jednym z najnowocześniejszych i najlepszych sposób na usunięcie diastemy jest korekta za pomocą sztucznego szkliwa. Kompozyt swoim kolorem i strukturą bardzo dobrze naśladuje szkliwo prawdziwe, dzięki czemu materiał nie jest zauważalny gołym okiem. Największą zaletą usunięcia przerwy między zębami za pomocą sztucznego szkliwa jest bezinwazyjność oraz czas przeprowadzania zabiegu. O ile w przypadku nakładania licówek często konieczne jest piłowanie zębów, użycie kompozytu tego nie wymaga. Diastemy można pozbyć się nawet podczas jednej wizyty w gabinecie stomatologicznym.

Pamiętajmy jednak, jeśli zauważymy u siebie pojawienie się diastemy oraz jej szybkie postępowanie, niezwłocznie powinniśmy udać się do lekarza. Pojawienie się tego defektu może świadczyć o chorobach przyzębia, a nawet o nowotworze jamy ustnej.

Wybielanie zębów to zabieg niezwykle popularny. Oglądając zdjęcia gwiazd i celebrytów w gazetach, telewizji, czy Internecie, widzimy, że wszyscy są posiadaczami śnieżnobiałych zębów. Myślimy sobie „Ja też tak chcę!” i poszukujemy różnych sposób na piękny, biały uśmiech. Jak osiągnąć upragniony efekt, a przy okazji sobie nie zaszkodzić?

Białe zęby – dlaczego nie wszyscy je mają?

Na początek warto zaznaczyć, że każdy człowiek ma inny kolor zębów i nie zawsze z natury są one białe. W niektórych przypadkach ciemniejszy kolor zębów jest uwarunkowany genetycznie i to on będzie tym naturalnym. Taka sytuacja wcale nie będzie świadczyć o złej higienie jamy ustnej. Innymi czynnikami wpływającymi na kolor zębów są spożywane pokarmy i napoje, a także wiek, używki, czy zażywane leki.

Wraz z wiekiem zmniejsza się ilość szkliwa na zębach, a tym samym przebija przez nie zębina, która może być w kolorze od żółtego do nawet ciemnobrązowego. Spożywane przez nas produkty i używki mogą powodować, że zęby żółkną lub ciemnieją. Produktami, które mają największy wpływ na kolor zębów, jest kawa, herbata, papierosy, czerwone wino oraz kolorowe napoje gazowane.

Wybielanie zębów lampą Beyond

Najlepszym sposobem na wybielanie zębów jest poddanie się odpowiednim zabiegom w gabinecie dentystycznym. Przede wszystkim, mamy pewność, że taki proces nie tylko przyniesie spodziewany efekt, ale również nie będzie miał negatywnych konsekwencji dla naszej jamy ustnej. Wybielanie zębów za pomocą lampy Beyond polega na nałożeniu na zęby żelu wybielającego, którego działanie aktywowane jest za pomocą lampy emitującej zimne, niebieskie światło. Zabieg polega na trzykrotnej wymianie żelu, a wszystko to odbywa się zaledwie na jednej wizycie w gabinecie dentystycznym. Zastosowanie tej metody pozwala na wybielenie zębów od 5 do 14 tonów w skali Vita. Co najważniejsze taki zabieg jest bardzo bezpieczny, nie powoduje efektów ubocznych i możemy go powtarzać tak często, jak jest to konieczne.

Wybielanie zębów w domu

Zabiegi wybielania zębów wykonane w gabinecie stomatologicznym powinny być kontynuowane w domu, ale tylko zgodnie z zaleceniami dentysty. Jest to jak najbardziej w porządku, ponieważ utrzymanie efektu profesjonalnego zabiegu wymaga kontynuacji również w warunkach domowych.  Niektórzy jednak, chcąc ominąć wizytę u stomatologa, próbują samodzielnie wybielić swoje zęby w domu.

Jednym z najbardziej popularnych sposobów są paski wybielające dostępne w supermarketach i drogeriach. Niestety, bardzo często nie osiągniemy takich samych efektów, a dodatkowo możemy zrobić sobie krzywdę. Paski wybielające mogą powodować nadwrażliwość zębów i podrażnienia dziąseł. Efekt wybielania może być nierównomierny, ponieważ pasek nie dotrze do każdego zakamarka w uzębieniu. Musimy pamiętać również, że paski nie wybielają martwych zębów.

Na rynku niedawno pojawiły się również czarne pasty do zębów, a do ich kupna zachęcają producenci również w reklamach telewizyjnych. Podstawowym składnikiem takiej pasty do zębów jest aktywny węgiel. To właśnie dzięki niemu produkt ma taki kolor. Warto zauważyć, że to jest ten sam produkt, który stosuje się w przypadku zatrucia pokarmowego. Dzięki swoim właściwościom węgiel może powodować uzyskanie jaśniejszych zębów, ponieważ usuwa on osady z kawy, herbaty i przebarwienia, a także absorbuje zanieczyszczenia. Warto jednak podkreślić, że osoby, które mają naturalnie żółte zęby, zęby martwe lub protetyczne uzupełnienia, w ogóle nie zauważą różnicy przy stosowaniu takiej pasty.

Najnowsze badania pokazują, że czarna pasta do zębów uszkadza szkliwo naszych zębów, a tym samym powoduje częstsze występowanie próchnicy. W niektórych przypadkach węgiel aktywny obecny w czarnych pastach do zębów może zwiększyć ryzyko wystąpienia nowotworów jamy ustnej. Dlatego też lekarze dentyści nie polecają swoim pacjentom stosowania tego produktu.

Bruksizm to dolegliwość, która pojawia się u bardzo dużej grupy naszej populacji. Statystyki pokazują, że na bruksizm cierpi ok. 60% osób dorosłych i aż 30% dzieci. Coraz częściej tę przypadłość określa się mianem choroby cywilizacyjnej, ponieważ z roku na rok liczba zdiagnozowanych przypadków znacznie wzrasta. Fakt ten jest w głównej mierze tłumaczony stresującym trybem życia. Co ciekawe, bruksizm znacznie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn.

Co to jest bruksizm?

Bruksizm to, mówiąc najprościej, nieświadome tarcie zębów górnej szczęki o zęby szczęki dolnej oraz zgrzytanie zębami. Takie zachowania pojawiają się w głównej mierze w nocy, podczas snu. W niektórych przypadkach jednak osoba dotknięta bruksizmem może również w ciągu dnia mimowolnie zaciskać zęby z dużą siłą i nimi zgrzytać.

Bardzo często osoby dotknięte bruksizmem nie zdają sobie sprawy z obecności problemu. Skoro zgrzytanie odbywa się głównie w nocy, podczas snu, może je usłyszeć tylko osoba śpiąca w tym samym pomieszczeniu. Czasami zdarza się jednak również tak, że chory zaciska zęby tak mocno, że budzi się z powodu odczuwanego przez to bólu.

Pierwszymi zauważalnymi objawami bruksizmu są bóle twarzy i głowy, nadwrażliwość zębów oraz odczuwanie dyskomfortu i szumu w uszach. Pacjenci z tą dolegliwością często zauważają, że ich szczęka zmieniła kształt i zrobiła się bardziej kwadratowa. Jest to spowodowane zaciskaniem i napinaniem mięśni odpowiedzialnych za żucie. Do innych objawów bruksizmu zaliczamy również bóle karku i pleców, przygryzanie policzków, krwawienie podczas mycia zębów oraz zaburzenia w produkcji śliny.

Jakie są przyczyny bruksizmu?

Przyczyny występowania bruksizmu nie są do końca znane. Fińscy naukowcy jako główny powód tej dolegliwości podają rosnący poziom stresu w naszym codziennym życiu. Jednak poza nim, bruksizm może mieć również inne podłoża, a są nimi:

• wady zgryzu i jamy ustnej,
• predyspozycje genetyczne,
• nietolerancje pokarmowe,
• nerwica,
• a nawet – samotność.

Nie bez znaczenia jest stosowanie na co dzień używek takich, jak papierosy, alkohol i narkotyki. Częste żucie gumy również może przyczynić się do wystąpienia bruksizmu.

Zgrzytanie zębami – jak leczyć?

Gdy tylko zauważymy pierwsze objawy bruksizmu, niezwłocznie powinniśmy udać się do lekarza stomatologa. Dentysta na początek określi stopień zniszczeń, jakie powstały od zgrzytania zębami, a następie zaproponuje odpowiednie rozwiązanie. Leczenie bruksizmu w głównej mierze polega na wprowadzeniu odpowiednich terapii mających na celu rozluźnienie mięśni. Mogą być to masaże, zabiegi fizykoterapeutyczne, czy specjalne ćwiczenia. W wielu przypadkach, w których przyczyną bruksizmu jest stres, przydatne będzie również spotkanie z psychologiem.

Lekarz stomatolog zaproponuje także specjalną szynę relaksacyjną. Nie jest to metoda leczenia bruksizmu, ale zapobiegania jego dalszym skutkom. Taką nakładkę zakłada się na noc lub na kilka godzin w ciągu dnia, a jej zadaniem jest uniemożliwienie tarcia zębów.

Metodą stosowaną w niektórych przypadkach leczenia bruksizmu jest również wykorzystanie botoksu. Lekarz wstrzykuje tę substancję w mięśnie żwaczy, dzięki czemu osłabia ich działanie. Mięśnie pod wpływem botoksu nie mogą się już tak mocno zacisnąć, a jednocześnie zęby nie ulegają uszkodzeniu.

Do czego może doprowadzić brak leczenia bruksizmu?

Zignorowanie bruksizmu i nieleczenie tej dolegliwości może mieć bardzo poważne konsekwencje zdrowotne. Wśród najczęstszych powikłań lekarze wymieniają:

• starcie powierzchni zębów, przez co stają się one bardziej łamliwe,
• uszkodzenie szkliwa,
• ruchomość zębów, a w konsekwencji ich wypadanie,
• zapalenie miazgi zęba.

Nieleczeni pacjenci dodatkowo mogą odczuwać przewlekły ból, szumy w uszach, zaburzenia równowagi, a także przeskakiwanie żuchwy.

W bardzo skrajnych przypadkach zignorowanie bruksizmu i jego konsekwencji może doprowadzić nawet do rozwoju ogólnoustrojowego zakażenia, sepsy, czy wstrząsu septycznego.